اقتصاد مقاومتی در اندیشه علمای سلف

تبیین: به همت گروه تاریخ اندیشه معاصر مؤسسه امام خمینی (ره) کرسی ترویجی با موضوع « اقتصاد مقاومتی  در اندیشه و سیره علمای شیعه در تاریخ معاصر ایران» برگزار شد.

به گزارش خبرنگار انجمن فارغ التحصیلان مؤسسه اموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، حجت الاسلام والمسلمین دکتر ابوطالبی در این نشست، با اشاره به این که در این پژوهش، نقش علما در زمینه اقتصاد مقاومتی عمدتا در دوره قاجار بررسی شده و مؤلفه های اقتصاد مقاومتی نیز با توجه به اندیشه مقام معظم رهبری مورد لحاظ قرار گرفته است، اظهار داشت: پنج مؤلفه های اقتصاد مقاومتی از منظر مقام معظم رهبری، استفاده از کالای داخلی، کارآفرینی و حمایت از تولید داخلی، مردمی کردن اقتصاد، ممانعت از خروج سرمایه و افزایش ثروت و اصلاح الگوی مصرف است که علما در دوره قاجار در تمامی این مؤلفه ها، نقش های ایفا کرده اند.

عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی (ره) با اشاره به اعلامیه آقامحمدتقی نجفی و جمعی از علما در خصوص مؤلفه اول یعنی استفاده از کالای داخلی، گفت: آن ها اعلامیه ای منتشر کردند بدین مضمون که معاهده نامه علمای اعلام (یا ارشاد عامه در حفظ اسلام)، عموم مسلمانان ایرانی و کافه برادران ایمانی را با کمال اتحاد و اتفاق و ارشاد اعلام می نمایم، نظر به مصالح حفظ اسلام، عموم علمای اعلام اصفهان عازم شده ایم و بر خودمان فرض ذمی اسلامیت نموده ایم که به کلی داد و ستد و معامله با شعبه بانک استقراض روس که به اصفهان آمده است را موقوف و متروک داریم. صلاح مسلمین را هم نمی دانیم که با او معامله کنند. در باب استعمال قندوشکر و چای روس هم عموم علمای اعلام ترک نموده اند و در سایر امتعه روسیه در موقع خود هم اعلام خواهد شد. تجار محترم اصفهان هم در این وظایف حقه اسلامیه کمال مساعدت را با علمای اعلام دارند و تلگرافات منع حمل قندوشکر و قماش روس به نقاط، لازم کرده اند. عموم مسلمین بدانید که مادام که قشون روس در بلاد و سرحدات ایران هستند به این محترم باقی هستیم.

وی با اشاره به این که حتی علمای اسلام به بعد فرهنگی و اخلاقی نیز برای لزوم استفاده از کالای داخلی توجه کرده بودند؛ اظهار داشت: به عنوان نمونه میرزا حسین نوری در بیاناتش، اول شروط اجابت را پاکیزگی مطعوم و ملبوس می داند که امتعه خارجی، چون با دست خبیث، آلوده شده، سبب عدم استجابت می شود؛ در واقع هر چند برخی کالاهای بیگانه، دارای حلیت ظاهری است، اما علما به تأثیر اخلاقی آن در جامعه و استجابت دعا نیز توجه داشته اند. همچنین آیت الله میرزا خلیل تهرانی بعد از تولید لباس و غذای ایرانی گفته است امیدوارم ... این مأکول و ملبوس پاک و طاهر سبب، اجابت دعوات و عوارف و قبولی طاعات شود.

حجت الاسلام ابوطالبی با بیان این که عملا، تعهد عملی نیز برای مصرف کالای داخلی داشته اند، اظهار داشت: آیت الله نجفی اصفهانی به همراهی 13 نفر از علمای طراز اول اصفهان و رکن الملک شیرازی موارد زیر را متعهد شدند: این خدام شریعت مطهره با همراهی جناب رکن الملک، متعهد و ملتزم شرعی شده ایم که مهما امکن بعد ذلک تخلف ننماییم، فعلا 5 فقره استاولاً: قبالجات و احکام شرعیه از شنبه به بعد روی کاغذ ایرانی بدون آهار نوشته شود. اگر بر کاغذهای دیگر نویسند مهر ننموده و اعتراف نمی نویسیم. قباله و حکمی هم که روی کاغذ دیگر نوشته بیاورند و تاریخ آن بعد از این قرارداد باشد امضا نمی نماییم. حرام نیست کاغذ غیرایرانی و کسی را مانع نمی شویم؛ ما ها به این روش متعهدیم ثانیا: کفن اموات، اگر غیر از کرباس و پارچه اردستانی یا پارچه دیگر غیرایرانی باشد متعهد شده ایم برآن میت، ماها نماز نخوانیم. دیگر برای اقامه صلوه بر آن میت بخواهند ماها را معاف دارند ثالثا: ملبوس مردانه جدید، که از این تاریخ به بعد دوخته و پوشیده می شود، قرار دادیم مهما امکن، هر چه بدلی در ایران یافت می شود لباس خودمان را از آن منسوخ نماییم و منسوخ غیرایرانی را نپوشیم و احتیاط نمی کنیم و حرام نمی دانیم لباس های غیرایرانی را اما ماها ملتزم شده ایم حتی المقدور بعد از این تاریخ ملبوس خود را از منسوج ایرانی بنماییم. تابعین ماها نیز کذلک و متخلف توقع احترام از ماها نداشته باشد. آنچه از سابق پوشیده و داریم و دوخته ایم ممنوع نیست استعمال آن رابعا: مهمانی ها بعد ذلک ولو اعیانی باشد، چه عامه، چه خاصه، باید مختصر باشد یک پلو و یک چلو و خورش و یک افشره. اگر زائد بر این تکلیف، احدی ما را به محضر خود وعده نگیرد. خودمان نیز به همین روش مهمانی می نماییم هر چه کمتر و مختصرتر از این تکلیف کردند، موجب مزید امتنان ماها خواهد بود و ...

وی با اشاره به نقش علما در کارآفرینی و حمایت از تولید داخلی که همان مؤلفه دوم اقتصاد مقاومتی است، اظهار داشت: تأسیس شرکت اقتصادی اسلامیه اصفهان از جمله همین موارد بود. در اساسنامه این شرکت دسترسی به سود بیشتر اقتصادی، خروج از ذلت احتیاج به امتعه خارجی، جلوگیری از خروج ثروت داخلی به خارج از کشور، جلوگیری از مهاجرت نسل های آینده برای کارگری اجانب، ارائه الگوی تجاری برای آینده ملت و دولت و جلوگیری از معاملات ربوی با بیگانگان، به عنوان اهداف این شرکت ذکر شده بود؛ جالب آنکه این سخنان، حدود 130 سال پیش گفته شده است و این شرکت در نقاط مختلف اروپا و آفریقا و آسیا گسترش پیدا کرد و کار به جایی رسید که انگیسی ها تصریح کردند که اگر این روند ادامه یابد، منافع انگلیس در خلیج فارس به خطر می افتد.

وی به مؤلفه سوم یعنی مردمی کردن اقتصاد پرداخت و با اشاره به کلام حاج آقا نورالله اصفهانی اظهار داشت: حاج آقا نورالله در بیانیه ای می گوید که باید اسباب کسب و تجارت داخلی را فراهم آورد که صادرات مملکت به قدر واردات باشد ...، باید به رعایا اطمینان داد که پول های خودشان را به کار بیندازند؛ هیمن طور آیت الله شاه آبادی پیشنهاد تأسیس شرکت مخمس را می دهد که مردم خمس پول هایشان را در آن شرکت بگذارند تا کار اقتصادی صورت گیرد و بعد منافع را تقسیم کنند.

دکتر ابوطالبی ممانعت از خروج سرمایه را چهارمین مؤلفه اقتصاد مقاومتی از منظر مقام معظم رهبری ذکر کرد و افزود: لغو قرار داد های استعماری رژی، رویتر و تلاش برای ملی شدن صنعت نفت از جمله کارهایی است که علما در آن نقش داشتند تا سرمایه کشور، خارج نشود؛ همچنین مرحوم آخوند خراسانی و ملاعبدالله مازندرانی در بیانیه ای به عموم مردم غیرتمند مسلمان و پیروان خود هشدار دادند که استعمال امتعه خارجی در بلاد اسلامیه، موجب ذهاب ثروت مملکت و نسخ منابع داخله شده است و آن ها را به استفاده از کالای داخلی توصیه کردند. البته برخی از علما نیز استفاده از کالای خارجی که موجب اعانت اعداء دین می شود را حرام اعلام کردند!

وی با اشاره به پنجمین مؤلفه اقتصاد مقاومتی در اندیشه مقام معظم رهبری اظهار داشت: در همان اطلاعیه علمای مرحوم آقانجفی و علمای دیگر که ذکر شد، آمده است: ... رابعا: مهمانی ها بعد ذلک ولو اعیانی باشد، چه عامه، چه خاصه، باید مختصر باشد یک پلو و یک چلو و خورش و یک افشره. اگر زائد بر این تکلیف، احدی ما را به محضر خود وعده نگیرد. خودمان نیز به همین روش مهمانی می نماییم هر چه کمتر و مختصرتر از این تکلیف کردند، موجب مزید امتنان ماها خواهد بود

در ادامه این نشست حجت الاسلام و المسلمین دکتر عبدالرسول یعقوبی و دکتر محمد جواد توکلی به ارائه نقد پرداختند.

گفتنی است کرسی ترویجی«اقتصاد مقاومتی در اندیشه و سیره علمای شیعه در تاریخ معاصر ایران » شنبه 23 دی ماه در سالن اندیشه مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) برگزار شد.

 

انتهای پیام/

 

ارسال کردن دیدگاه جدید

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
عکس امنيتي