تغییر استراتژی ایران و انفجار هزینه‌های حمل، بازار نفت را در دوراهی ۶۰ یا ۱۵۰ دلاری قرار داده است.

به گزارش فارس، در گفتگوی اخیر جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی پیشین آمریکا، و خاویر بلاس، تحلیلگر ارشد انرژی، ابعاد تازه‌ای از بحران دریایی در تنگه هرمز و تاثیر آن بر بازار جهانی نفت فاش شد.

بر اساس این گفتگو، ایران استراتژی خود را از استفاده از پهپاد به سمت موشک‌های کروز ضدکشتی با هدایت حرارتی تغییر داده است که به طور خاص موتورخانه نفتکش‌ها را هدف قرار می‌دهند.

بلاس در این باره توضیح داد: «رخنه در بدنه کشتی ظرف چند روز قابل ترمیم است، اما آسیب به موتورخانه، نفتکش را ۲ ماه از رده خارج می‌کند.» این تاکتیک جدید، ظرفیت حمل ناوگان تجاری را به شدت کاهش داده و هزینه‌های حمل را به سطوح بی‌سابقه‌ای رسانده است.

جهش تاریخی هزینه اجاره نفتکش‌ها
داده‌های بازار نشان می‌دهد هزینه اجاره روزانه سوپرتانکرهای غول‌پیکر (VLCC) از حدود ۵۰, ۰۰۰ دلار پیش از جنگ به بیش از ۱.۳ میلیون دلار در روز رسیده است.

گزارش‌های بین‌المللی نیز این جهش را تایید می‌کنند؛ به طوری که نرخ اجاره VLCC در مسیر خلیج فارس به شرق دور به رکورد ۱.۴ میلیون دلار در روز رسیده که نسبت به دوران پیش از بحران نزدیک به ۵۴۰ درصد افزایش نشان می‌دهد.

این افزایش شدید هزینه‌های حمل، حدود ۲۰ تا ۲۵ دلار به قیمت واقعی نفت تحویلی به پالایشگاه‌ها می‌افزاید.

عملیات پنهان و پیچیدگی‌های لجستیکی
فرآیندهای لجستیکی نفت در تنگه هرمز به شدت پیچیده و پرهزینه شده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که نفتکش‌ها با خاموش کردن ترانسپوندرهای خود و انتقال کشتی به کشتی نفت در دریای عمان، تلاش می‌کنند از شناسایی و حملات ایران در امان بمانند.

این عملیات که‌گاه ۲۴ تا ۴۸ ساعت به طول می‌انجامد، در بلندمدت قابل تداوم نیست و هزینه‌های اضافی سنگینی به زنجیره تامین جهانی نفت تحمیل می‌کند.

فلج تحلیلی معامله‌گران: دو سناریوی متضاد
معامله‌گران بازار نفت در وضعیت «فلج تحلیلی» قرار گرفته‌اند. یک سناریو، توافق و کاهش قیمت به ۶۰ دلار است، در حالی که سناریوی دیگر، گسترش جنگ به تاسیسات نفتی و پالایشگاهی و جهش قیمت به بالای ۱۵۰ دلار را پیش‌بینی می‌کند. این دوگانگی، تصمیم‌گیری در بازار را به شدت دشوار کرده است.

تلاش‌ها برای کاهش وابستگی به خاورمیانه
در‌همین حال، کشورها به دنبال کاهش وابستگی خود به نفت خاورمیانه هستند.

ژاپن به عنوان یکی از بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان انرژی، اکنون حدود ۳۵ درصد از نفت خود را از آمریکا تامین می‌کند.

آمار رسمی نشان می‌دهد سهم آمریکا از واردات نفت ژاپن در ژوئیه ۲۰۲۶ به ۳۷ درصد رسیده است. با این حال، این تغییر مسیرها هزینه‌های ترانزیت و زمان حمل را تا ۵ برابر افزایش می‌دهد.

شاخص کلیدی برای رصد بحران
به گفته کارشناسان، مهم‌ترین نمودار روزانه برای رصد این بحران، قیمت اجاره سوپراتانکرهای VLCC از خلیج فارس به شرق دور است.

این شاخص به طور مستقیم فشارهای لجستیکی و امنیتی در تنگه هرمز را منعکس می‌کند و می‌تواند به عنوان زودهنگام‌ترین نشانه از تشدید یا کاهش تنش‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

با ادامه این وضعیت، بازار جهانی نفت در وضعیتی بی‌سابقه از عدم قطعیت قرار گرفته و فعالان بازار چشم به تحولات تنگه هرمز دوخته‌اند.