یک کارشناس علوم تربیتی اصلی‌ترین علت بروز گستاخی و پرخاشگری در کودکان و نوجوانان را کسب قدرت و جلب توجه والدین بیان کرد.

پرستو عباسی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه کردستان، گفت: معمولاً گستاخی در ابتدا به منظور ارضاء نیازها و مقابله با ناکامی‌هایی است که گاهی توسط والدین بوجود آید، یا در نتیجه تربیت اشتباه آنان اتفاق می‌افتد.

وی با بیان اینکه کودکان با بددهانی، کنایه‌های نیش‌دار، ستیزه‌جویی جسمانی، سر و صدا کردن و جیغ زدن، شکلک درآوردن، مسخره‌کردن و بی‌توجهی به رفتارهای نامطلوب در مقابل والدین و دیگران به گستاخی دست می‌زنند، افزود: بسیاری از والدین برای مواجهه با چنین رفتارهایی، مهارت ندارند و رفتارهای گستاخانه آنان را با تنبیه‌های نابجا، دعواهای لفظی و یا تسلیم و بی‌توجهی در مقابل آنان پاسخ می‌دهند.

این کارشناس علوم تربیتی با اشاره به اینکه ممکن است چنین رفتارهایی در واقع با بروز تظاهرات جسمانی و کلامی در قالب ترس‌ها، حسادت‌ها، حقارت‌ها و خشم کودکان نشان داده شود، گفت: گستاخی فرزندان اگر استمرار داشته باشد می‌تواند منجر به درگیری‌های فراوان بین اعضا خانواده شود.

عباسی با بیان اینکه درگیری‌ها باعث مخدوش شدن حرمت‌ها می شود، تصریح کرد: به مرور زمان در هر دو سوی جبهه یعنی هم والدین و هم فرزندان احساسات منفی، همانند خشم یا حقارت و حتی احساس گناه بروز خواهد کرد.

این کارشناس با ذکر این نکته که رفتار گستاخانه می‌تواند انسان را از وجود یک زندگی مولد و شاد محروم سازد، اذعان کرد: کودکی که در خانه می‌تواند با گستاخی حرف خود را به کرسی بنشاند، بدون شک بیرون از خانه نیز سعی خواهد کرد همین روش را ادامه دهد.

وی افزود: با ادامه این گستاخی احترام گذاشتن به تمام کسانی که در زندگی حال و آینده او وجود دارند را از دست خواهد داد.

عباسی با اشاره به اینکه ممکن است که کودکان و نوجوانان گستاخ، انسانهایی سرخورده و آسیب دیده و در عین حال منزوی و گوشه گیر شوند، اظهار کرد: این مشکل باید در ابتدایی‌ترین روزهای بروزشان شناسایی و در کنترل آن اقدام کرد.

این کارشناس علوم تربیتی شناخت رفتار گستاخانه را اولین اقدام مقابله با گستاخی دانست و گفت: والدین باید تلاش کنند تا اگر حرکت یا سخنی را که منجر به بروز احساس ناتوانی و حقارت در کودکان می‌شود را رفع کنند.

وی با تأکید بر اینکه توسل به رفتار گستاخانه به عنوان بخشی از فرآیند رشد کودکان قبل از سه سالگی دور از انتظار نیست، ادامه داد: باید دقت داشت که در سنین پیش دبستانی از کلمات و جملات تحقیرآمیز و سرکوب کننده همانند "خفه شو"، "وقت ندارم"، "از من فاصله بگیر" و همانند این جملات در مقابل کودکان استفاده نکرد.

عباسی با بیان اینکه می‌توان کلمات مؤدبانه را از زمانی که کودک زبان باز می‌کند به او یاد داد، گفت: وقتی کودک تقریباً می‌تواند مانند بزرگ‌تر‌ها با دیگران حرف بزند، چه وقت باید سلام و خداحافظی کند و معنی عذرخواهی و تشکر را می‌فهمد، باید کلماتی مانند تشکر، لطفا، ببخشید را به او یاد داد.

وی انتخاب پی‌آمد مناسب برای رفتار پرخاشگرانه را یکی دیگر از روشهای کنترل این رفتار اعلام و تصریح کرد: بهتر است این کار به موقع صورت گیرد و پی‌آمد مناسب و انجام شدنی، محدود و قابل اجرا باشد.

این کارشناس علوم تربیتی با بیان اینکه یکی از اهرم‌های بسیار قدرتمند در دستان والدین توجه است، اظهار کرد: همه انسان‌ها به ویژه کودکان و نوجوانان به توجه دیگران از جمله والدین خود نیاز دارند.

عباسی با اشاره به اینکه تجربه نشان داده که فرزندان، توجه منفی را بر بی توجهی والدین ترجیح می‌دهد، ادامه داد: می توان این روش را به ویژه در کودکان در زمان بروز رفتار نامطلوب به کار بست، بدین صورت که در صورت بروز رفتار خطرناک و پرخاشگر، آنان را مورد بی‌توجهی قرار داده و در صورت رفع رفتارشان آنها را در قالب لبخند، حرف زدن و در آغوش کشیدن تقویت مثبت کرد.

این کارشناس در پایان با بیان این نکته که پدر و مادر در برخورد با گستاخی فرزندانشان بهتر است هماهنگ عمل کنند، خاطرنشان کرد: کودک برای کسب احساس قدرت کلمات ناشایست را بر زبان می‌آورد و جواب بزرگ‌تر‌ها را با گستاخی می‌دهد، هر کدام از والدین در صورتی که غلفت کرده و ناسزایی از دهانشان خارج شد، باید زود معذرت خواهی کرده و با آرامی علت رفتارشان را برای فرزندانشان توضیح دهند و منظور خود را با زبانی مناسب‌تر دوباره بیان کنند.