علامه مصباح يزدي با اشاره به اينكه تدوين فقه نظام ساز سنگين و دشوار و پس از آن نيز اجراي آن با مشكلات و موانع بسيار رو به روست ابراز داشت: بايد به فضل الهي و عنايات حضرت ولي عصر(عج) اميدوار بود، چرا كه بارها ديديم و تجربه كرديم كه اگر كاري با اخلاص ولو با كمترين امكانات انجام شود، خداوند به قدري كمك و ياري مي‌كند كه غير قابل تصور است.

به گزارش پايگاه اطلاع رساني آثار حضرت آيت‌الله مصباح يزدي، رئيس مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) در جمع تعدادي از اساتيد و دانشجويان پژوهشگر در حوزه فقه حكومتي از دانشگاه امام صادق(ع)، برقراري نظام اسلامي را از شگفتي‌هاي تاريخ معاصر دانست و با اشاره به اينكه انقلاب اسلامي نقطه عطفي در تاريخ اسلام و مسلمين است، اظهار داشت: اولين وظيفه در اين نظام، تلاش براي اجراي احكام اسلامي در كنار تلاش براي تقويت عقائد و ارزشهاست و همين مسأله از بدو پيروزي انقلاب مورد توجه امام خميني(ره) و دست اندركاراني كه با احكام اسلامي سروكار داشتند بوده است، به ويژه در دستگاه قضائي و دستگاه اطلاعات و امنيتي كشور.

علامه محمدتقي مصباح يزدي ادامه داد: اجراي احكام اسلامي در دستگاه قضايي، بزرگترين نمود اسلامي شدن نظام در اجراي احكام كيفري بر طبق اسلام است كه نمود بيشتري دارد و بيشتر در معرض رؤيت و ارزيابي بيگانگان است و نمود بيروني دارد. از طرفي دستگاه‌هاي امنيتي نيز از آنجا كه در آن نوعي تزاحم بين حقوق شخصي افراد و حفظ مصالح كشور مطرح است، مورد توجه قرار داشت. چرا كه مسائل اطلاعاتي و امنيتي نقش بسيار بزرگي را در اداره كشور در عرصه داخلي و خارجي دارد و از همين روست كه وقتي مسائل جاسوسي افشا مي‌شود، هرچند ساير كشورها به آن انتقاد مي‌كنند،  ولي از كنار آن رد مي‌شوند، چون خودشان هم به آن مبتلا هستند و احساس مي‌كنند بدون اين تجسس‌ها و كسب اطلاعات نمي‌توانند مصالح كشور و موقعيت خود را حفظ كنند و آن را از ضرورت‌هاي زندگي اجتماعي خود مي‌دانند.

وي ادامه داد: تجسس در حريم خصوصي افراد، در فرهنگ عمومي مطلوب شمرده نمي‌شود، لذا كشورها علني به تجسسات خود اذعان نمي‌كنند، هرچند كه به اين جاسوسي‌ها واقف هستند. همانگونه كه در سطح داخلي هم گاه چنين نيازي احساس مي‌شود و آن زماني است كه گروه‌هاي سازمان يافته‌اي بخواهند در جهت براندازي نظام فعاليت كنند. طبيعتا اين تجسس با حقوق فردي تنافي دارد. لذا اين مسأله از همان آغاز نظام اسلامي مورد توجه بوده و عده‌اي درصدد برآمدند كه به اين نكته دست يابند كه دستگاه اطلاعاتي تا چه ميزان در چنين مواردي حق ورود به حريم خصوصي افراد را دارد.

عضو خبرگان رهبري با اشاره به دلايل شرعي اين مسأله افزود: از يك طرف حرمت عرض و آبروي مؤمن و عدم جواز تجسس در شرع وجود دارد و از طرف ديگر سيره برخي بزرگان حتي شخص اميرالمؤمنين(ع) نيز اطلاع از برخي اخبار محرمانه براي تأمين چنين مصالحي بوده است، لذا درعهدنامه مالك اشتر، براي او بيان مي‌كند كه «عيون»ي را موظف كند تا اخبارمحرمانه را به او برسانند و از اين موارد، في الجمله فهميده مي‌شود كه اين مصالح نيز بايد تأمين شود.

وي پيدايش نظام اسلامي بدون تحقيق در فقه اسلامي را بي‌معنا توصيف و خاطر نشان كرد: اگر نظامي اسلامي باشد، حداقل در مديريت‌ها بايد احكام اسلامي مراعات شود و كمترين مرتبه نظام اسلامي آن است كه در اداره آن، خلاف احكام قطعي اسلامي عمل نشود. لذا ابتدا بايد آن حداقل‌ها را تعيين كرد و سعي كرد آنها را گسترش داد و ارزش‌هاي اسلامي را در مسائل مشتبه تبيين و روشن كرد، ضمن اينكه بايد آموزش‌ها و پژوهش‌ها در اين زمينه گسترش يابد و كارگزاراني براي انجام آن تربيت شود، وگرنه حتي اگر تحقيقات و پژوهش‌ها نيز كامل باشد، اما در اجرا با مشكل مواجه شود و عده‌اي به آن اعتقاد نداشته باشند، باز هم فايده‌اي بر آن مترتب نخواهد بود.

آيت‌الله مصباح يزدي پژوهش و آموزش در خصوص احكام اسلامي را از وظايف نظام اسلامي دانست و افزود: طبعا در همه كارهاي انساني هميشه قصورها و كمبودهايي وجود دارد و گاه تندروي‌ها و كندروي‌هايي نيز صورت مي‌گيرد که تاحدي قابل اغماض است، اما اگر کندروي‌ها به جايي برسد كه انسان شك كند كه اين نظام، اسلامي است يا غير اسلامي، يا به گونه‌اي تندروي صورت بگيرد كه مشكلاتي را ايجاد كرده و باعث وهن اسلام در سطح جهاني شود، ديگر قابل اغماض نخواهد بود.

وي با اشاره به اينكه تا كنون كارهايي در زمينه فقه براي نظام اسلامي انجام گرفته است ادامه داد: اين كارها فقط در حد ضرورت در همان اوائل انقلاب انجام شده است ولي هرگز براي نظامي كه مي‌خواهد پايدار بماند و براي كشورهاي ديگر الگو باشد، كافي نيست.

عضو جامعه مدرسين حوزه علميه قم با اشاره به اينكه هرچند ترسيم نقطه ايده آل و آرمان مطلوب دشوار نيست، اما همه ما مي‌دانيم كه افكار ايده‌آلي و آرماني هميشه تحقق پيدا نمي‌كنند، لذا بين وضع موجود و وضع ايده‌آل مراتبي است كه بايد اين مراتب را شناخت و با توجه به شرايط عيني جامعه سعي كرد كه به آن قله نزديك‌تر شد، و بايد طرحي را در نظر گرفت كه ذومراتب بوده و با توجه به اوضاع قابل انعطاف باشد و به گونه‌اي قدم برداشته شود كه عقبگرد و سقوط به دنبال نداشته باشد.

وي با اشاره به وجود مشكلات و موانع بسيار در طول اين مسير، اظهار داشت: اينكه عده‌اي با نگاه به برخي مشكلات نااميد شده و مثلا مي‌گويند از ما كاري بر نمي‌آيد و وقتي امام زمان(عج) آمدند اين مشكلات حل مي‌شود، ناشي از ضعف معرفت و شناخت، ضعف نفس و در يك كلمه ضعف بصيرت است. حقيقت اين است كه در سخت‌ترين شرايط، با وجود بيشترين مشكلات هم مي‌توان قدم‌هاي مثبتي برداشت، به شرط اينكه اولا خودمان قدم‌ها را بشناسيم و ثانيا شرايط عيني را شناسايي كرده و به قدر امكانات قدم‌ها را برداشته و در اين راه همت داشته باشيم و قدم‌هاي برگشت ناپذيري را برداريم.

رئيس مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) ادامه داد: براي اينكه اين حركت درست انجام بگيرد و با يك قدم جلو رفتن دوباره عقب گرد نكنيم، بايد دائما نگاهمان به قله و آرمان‌ها باشد، و رفتار خود را نسبت به نزديك شدن به آن بسنجيم و در واقع نسبت ما با آرمان‌ها به عنوان ميزاني است كه در گام‌هاي بعدي حرکت ما را مورد ارزيابي قرار مي‌دهد.

وي با اشاره به لزوم دقت در انجام كار براي تدوين فقه نظام ساز افزود: از همان اوايل انقلاب،  در يكي از مراكز دانشگاهي كشور، حركتي علمي و پژوهشي در اين زمينه شروع شد ولي به خاطر عجله و بي‌دقتي،  كساني به كار گمارده شدند كه خودشان منبع فساد و آفت ساز بودند، و لذا نه تنها كاري انجام نشد، كه ضرباتي هم به نظام وارد شد، به گونه‌اي كه اكثر قريب به اتفاق فتنه‌آفرينان، تحصيلكرده‌هاي همان دوره هستند و اساتيد آنها کساني بودند كه سياست بسياري از احزاب مخالف نظام را ترسيم مي‌كنند و اكنون پشت صحنه بوده و عده‌اي نيز در خارج از كشور هستند.

علامه مصباح يزدي خاطر نشان كرد : بايد از گذشته درس گرفته و با دقت و بدون عجله – نه به معناي تنبلي – به انجام كار پرداخت. بايد ضرورت‌هاي كار را تشخيص داد و طرح كلي و كلاني براي اين فعاليت‌ها ترسيم كرده، مراحلي براي آن در نظر گرفت. سپس بايد جايگاه خود را مشخص كرده و دانست كه براي رسيدن به مرحله بعد چه اموري مورد نياز است تا مبادا به عقب برگشته و يا سقوط كنيم.

وي با اشاره به اينكه مهمترين امر لازم براي تدوين فقه نظام حكومتي، تدوين طرح كلان و كلي آن است، اظهار داشت: در اين طرح بايد نقطه آرماني، وضع موجود، و لوازم و نيازهاي حرکت از وضع موجود به نقطه آرماني مشخص، و خطوط اصلي و بخش‌هاي مختلفي كه بايد در آنها كار شود ترسيم شود، و از افرادي كه كاملا مورد اعتماد هستند استفاده شود، تا خداي نكرده به همان سرنوشت سابق دچار نشويم.

آيت‌الله مصباح افزود: علاوه بر طراحان طرح اصلي، كساني كه براي تحقيق و پژوهش در نظر گرفته مي‌شوند، بايد كساني كه تجربه و معلومات، ذوق و فهم و بصيرت كافي در اين كار داشته باشند، شناسايي شده و با هم ارتباط پيدا كنند و در فضائي پاك دور از اغراض شخصي و اهداف گروهي و حزبي همفكري كنند تا طرح كلي به صورت برنامه اجرايي درآيد و لوازم هرمرحله اجرايي پيش‌بيني شود.

عضو خبرگان رهبري با اشاره به اينكه تدوين فقه نظام ساز مدتها طول مي‌كشد و نبايد عجله كرد، خاطر نشان ساخت: اگر از همين امروز هم كار شروع شود، سالها طول خواهد كشيد كه نتايج اوليه آن ظاهر شود، اما نبايد نااميد شد، بلكه بايد با همت تلاش كرد و به قدر ضرورت و امكان براي آن وقت گذاشت و تجربه كرد تا به نتيجه اطمينان بخش برسد.

وي افزود: از طرف ديگر آفتي كه ممكن است دامنگير چنين كار بزرگي شود، اين است كه عده‌اي بدون سوء نيت و تنها به خاطر عجله يا جهل و عدم معلومات وارد كار شوند و سبب ناقص شدن كار شوند. لذا بايد در برنامه ريزي‌ها بسيار دقت كرد و افراد صالح را براي اين كار انتخاب نمود تا برنامه جامع و مناسبي را تدوين كنند.

علامه مصباح يزدي با اشاره به اينكه تدوين فقه نظام ساز سنگين و دشوار و پس از آن نيز اجراي آن با مشكلات و موانع بسيار رو به روست ابراز داشت: بايد به فضل الهي و عنايات حضرت ولي عصر(عج) اميدوار بود، چرا كه بارها ديديم و تجربه كرديم كه اگر كاري با اخلاص ولو با كمترين امكانات انجام شود، خداوند به قدري كمك و ياري مي‌كند كه غير قابل تصور است.

اين استاد اخلاق حوزه علميه با اشاره به آيه‌اي از قرآن كريم افزود: ما بايد آنچه در توان داريم به كار بگيريم و با اخلاص و بدون تنگ نظري عمل كنيم و يقين داشته باشيم نه تنها خداوند ما را ياري مي‌كند، بلكه تا پايان كار همراه و در معيت ما خواهد بود، همان‌گونه كه سرمايه ما در انقلاب همين بوده و هست، چرا كه نظام ما به جز يك عده مردم پابرهنه و محروم از لحاظ مادي و تجهيزات، چيز ديگري نداشت و تنها با اخلاص و اعتماد به خدا در برهه‌هاي مختلف پيروز شديم.

گفتني است ديدار جمعي از دانشجويان و اساتيد دانشگاه امام صادق(ع) با علامه مصباح يزدي، پنجشنبه 30 آبان ماه در سالن تشريفات مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) برگزار شد.