علامه مصباح يزدي در همايش راهکارهاي اجراي اصل هشتم قانون اساسي گفت: حوزه علميه بايد با برنامه ريزي صحيح و استدلال منطقي، فرهنگ اسلامي را به صورت عقلاني ترويج کرده و جا بيندازد، ولو اين‌که در اين مسير مورد ملامت و ناسزاي عده‌اي نيز قرار بگيرد، چرا که اگر حفظ دين و کيان اسلام جز با شنيدن ناسزا و دشنام و ملامت ممکن نباشد، بايد اين دشنام‌ها را به جان خريد.

به گزارش پايگاه اطلاع رساني آثار حضرت آيت‌الله مصباح يزدي، رئيس مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) در همايش راهکارهاي اجراي اصل هشتم قانون اساسي، انقلاب اسلامي را ثمره امر به معروف و نهي از منکر امام خميني(ره) و يارانش دانست و افزود: همين مسأله بيانگر اين است که امر به معروف و نهي از منکر چه ميزان اهميت دارد و چه اثرات عظيمي مي‌تواند در جهان داشته باشد.

آيت‌الله محمدتقي مصباح يزدي با بيان اين‌که هرچند مسأله امر به معروف و نهي از منکر در قانون اساسي آمده است، اما با گذشت حدود 35 سال از انقلاب اسلامي، هنوز در زمينه اين اصل با اهميت، کار چنداني نشده است، ادامه داد: هرچند کارهاي پراکنده‌اي از سوي مردم يا برخي نهادها صورت گرفته است، اما به جايي نرسيده است.

وي با طرح اين سئوال که چرا در زمينه امر به معروف و نهي از منکر قانونگذاري نشده و کاراساسي صورت نگرفته است و آيا اگر قانون وضع شده بود، تا کنون اجرا شده بود يا خير، افزود: عليرغم اين‌که به فرمايش امام(ره)، مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي در حکم قانون است، اما قوانين مصوب آنها در باب امر به معروف و نهي از منکر مورد عمل قرار نگرفته است. لذا بايد براي پاسخ به اين سئوال تحليل و بررسي و آسيب شناسي صورت بگيرد و دلايل عدم پرداختن به مسأله امر به معروف و نهي از منکر مشخص شود.

علامه مصباح يزدي در ادامه به آسيب شناسي اين مسأله پرداخت و خاطر نشان کرد: اولين دليل اين است که اصل هشتم قانون اساسي با ساير اصول قانون اساسي فرق دارد، چرا که بر خلاف ساير اصول قانون اساسي، همه ملت را مخاطب قرار داده و همه را مکلف به اجراي امر به معروف و نهي از منکر مي‌کند، نه يک دستگاه خاص را، و از آنجا که ايجاد محدوديت و برخي تضييقات، لازمه قانونمندي است، اين امر بر خلاف ميل افراد مبني بر آزاد بودن است، لذا اهتمام جدي بر اين مسأله نشده است.

وي نفوذ فرهنگ جهاني را دومين عامل نپرداختن به مسأله امر به معروف و نهي از منکر دانست و خاطر نشان کرد: امروز در فرهنگ جهاني که آمريکا سردمدار آن است، آزادي مطلق به معناي بي‌بند و باري، امري مقدس شمرده مي‌شود و بر اساس اين فرهنگ اصل بر اين است که هرکس، هرکاري که دلش خواست انجام دهد – مگر اين‌که جلوي آزادي ديگران را بگيرد - و اين برخلاف فرهنگ اسلامي است که تبعيت از هواي نفس در آن مذموم شمرده شده است. اما از آنجا که موج اين فرهنگ جهاني کشور ما و به خصوص روشنفکران و دولتمردان ما را نيز فراگرفته است سبب شده تا جرأت نداشته باشند که در مقابل آزادي به معناي بي‌بند وباري موضع بگيرند.

عضو خبرگان رهبري با اشاره به اين‌که بر اساس اين فرهنگ، افراد در انجام کار خود مطابق هواي نفس، خود را محق مي‌دانند افزود: همين تأثير فرهنگ جهاني در مسئولان ما سبب شده بود که وقتي از وزير اسبق ارشاد سئوال کردند شما به عنوان وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي چه کاري براي فرهنگ کرده ايد، اظهار داشته بود که چه چيزي بالاتر از آزادي. لذا اين فرهنگ در بين کساني که قدرت قانوني و اجتماعي دارند و به ويژه بايد در مجامع عمومي اظهار نظر کنند، نيز نفوذ کرده است به گونه‌اي که حتي افراد متدين در مسائلي مانند حقوق بشر و آزادي از احکام اسلام کوتاه آمده و توجيه مي‌کنند که بايد زمان شناس بود و امروز با 1400 سال پيش تفاوت دارد.

وي خاطر نشان کرد: نفوذ فرهنگ جهاني و ترويج فرهنگ «دلم مي‌خواهد» سبب شده است تا اقدامي جدي‌ در زمينه امر به معروف و نهي از منکر (که بر خلاف اين فرهنگ است) انجام نشود.

اين فيلسوف اسلامي در ادامه سخنانش، وجود اختلافات بين احزاب و گرايش‌هاي سياسي و نياز آنها به جذب آراي اقليت‌ها را مانع ديگري برسر راه پرداختن به اصل هشتم قانون اساسي دانست و افزود: طبيعي است که هر حزبي مي‌خواهد در انتخابات برنده شود و فرمول‌هايي براي پيروزي در انتخابات وجود دارد که در دنيا مرسوم است و يکي از آنها جذب رأي اقليت هاست. لذا در بسياري از کشورها احزاب براي حذب آراي اقليت‌ها با آنها لابي مي‌کنند تا حمايت و آراي آنها را جلب کنند.

وي ادامه داد: حتي عده‌اي در کشورما براي آن‌که بتوانند برنده انتخابات شوند، با يهوديان لابي کردند، عليرغم اين‌که يهوديان بسيار اندک هستند و ظاهرا تأثير چنداني در نتيجه انتخابات ندارند. با اين توضيح، وضع لابي اين احزاب با اقوام و مذاهب غير شيعي به خوبي روشن مي‌شود. از اين رو طبيعي است که چنين افراد و احزابي که هم در قوه مقننه هستند و هم در قوه مجريه، دوست نداشته باشند که با وضع قانون امر به معروف و نهي از منکر، رنجش خاطر عده‌اي را فراهم کنند و آراي آنها را از دست بدهند، چرا که بالاخره وضع هر قانوني، تضييقات و محدوديت‌هايي را به دنبال دارد.

عضو جامعه مدرسين حوزه علميه قم در ادامه آسيب شناسي عدم اجراي اصل هشتم قانون اساسي، به وظيفه روحانيت و حوزه‌هاي علميه در اين باره اشاره و خاطرنشان کرد: امروز بعد از گذشت 35 سال از پيروزي انقلاب اسلامي، در مورد مسائل فقهي امر به معروف و نهي از منکر هم متأسفانه کار زيادي انجام نشده است، و هنوز بسياري از ابعاد فقهي مسأله روشن نيست.

علامه مصباح يزدي ادامه داد: به عنوان نمونه يکي از شرايط امر به معروف و نهي از منکر عدم خوف ضرر است، در حاليکه در خصوص اين‌که ضرر چيست و مصاديق آن‌چه هستند، خيلي کار نشده است. مثلا اگر دولتي خلاف اسلام رفتار مي‌کند آيا مردم حق دارند که نهي از منکر و امر به معروف کنند در حالي که احتمال اخراج شدن از کار خود را مي‌دهند يا نه؟

وي افزود: وقتي امام(ره) نهضت اسلامي را آغاز کرد، برخي از بزرگان، اين حرکت را اشتباه مي‌دانستند چرا که خوف ضرر در آن وجود داشت و لذا تکليف را ساقط شده مي‌ديدند، در حاليکه امام فتوا دادند که امروز تقيه حرام است ولو بلغ ما بلغ، يعني به نظر امام(ره) وقتي ضرري متوجه ضروريات دين اسلام است، جا دارد که هزاران نفر کشته شوند، اما جلوي اين ضرر گرفته شود و البته ايشان با صلابت و شجاعت خودشان انقلابي را ايجاد کردند که برکات فراواني را در جهان ايجاد کرد.

استاد اخلاق حوزه عليمه قم با اشاره به ديگر وظيفه حوزه‌هاي علميه براي اجراي امر به معروف و نهي از منکر اظهار داشت: مانع ديگر اجراي اصل هشتم قانون اساسي، مسأله فرهنگي است، چون امروز در زماني قرار داريم که در فرهنگ جهاني، آزادي به معناي بي‌بند و باري، مانند بت مورد پرستش قرار مي‌گيرد و به قدري در جامعه ما نيز رواج يافته است که برخي فرهيختگان نيز مجبورند تا در مجامع عمومي توجيه کنند که کشور ايران در مقابل اين آزادي‌ها نايستاده و حقوق بشر را قبول دارد. گاهي حتي به سخن امام(ره) هم استناد مي‌کنند که فرمود: ميزان رأي ملت است، و به گونه‌اي از آن سخن مي‌گويند که گويا اگر مردم رأي دادند که خدا نيست، خدا بايد برود و اگر مردم خواستند تا ضروريات اسلام کنار گذاشته شود، بايد اسلام را رها کرد!  اين وظيفه حوزه علميه است که بت شکني کرده و در مقابل اين فرهنگ باطل بايستد.

وي ادامه داد: همانگونه که فرهنگ جهاني الحادي در طول مدت چند صدسال با شگردهاي مختلف و سياست‌هاي پيچيده بر مردم جهان تحميل شده است، حوزه علميه نيز بايد با برنامه ريزي صحيح و استدلال منطقي، فرهنگ اسلامي را به صورت عقلاني ترويج کرده و جا بيندازد، ولو اين‌که در اين مسير مورد ملامت و ناسزاي عده‌اي نيز قرار بگيرد.

استاد اخلاق حوزه علميه خاطر نشان کرد: روحانيت و مبلغين ما بايد هم علم داشته باشند، هم توان ارائه مطالب قوي و مستحکم فرهنگ اسلامي را با شيوه عقلاني داشته باشند، و هم در عمل شجاعانه عمل کرده و از ناسزا و دشنام نهراسند؛ چرا که اگر حفظ دين و کيان اسلام جز با شنيدن ناسزا و دشنام و ملامت ممکن نباشد، بايد اين دشنام‌ها را به جان خريد، همانگونه که به فرمايش قرآن کريم، همه پيامبران مورد ملامت و ناسزا قرار گرفتند.

وي ادامه داد: بايد در مقاله ها، روزنامه‌ها و مجلات، برنامه‌هاي صدا و سيما و مجامع علمي، فرهنگ اسلامي را ترويج کرده و با بتي به نام آزادي به مقابله پرداخت، چرا که آزادي واقعي همان آزادي است که در دين گفته شده و آن رهايي از تعلقات است و آزادي در فرهنگ جهاني به معناي بندگي هواي نفس است که پست‌ترين بندگي هاست.

عضو خبرگان رهبري در پايان افزود: لذا نبايد از فرهنگ جهاني و شعارهاي آنها مانند آزادي، حقوق بشر و حقوق شهروندي و مانند اينها هراسيد، چرا که تبيين احکام اسلام و فرهنگ اسلامي بر عهده روحانيت است و طبيعي است که در فرهنگ اسلام کافر و بهايي با مسلمان برابر نيستند، اما بايد آن را با بيان و منطق قوي و عقلاني تبيين کرد.

گفتني است همايش راهکارهاي اجراي اصل هشتم قانون اساسي(امر به معروف و نهي از منکر) پنجشبه 18 ارديبهشت ماه در سالن همايش‌هاي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) برگزار شد.